

.jpg)
سنگآهن را میتوان یکی از مهمترین مواد معدنی جهان و یکی از پایههای اصلی توسعه صنعتی کشورها دانست؛ مادهای که در نهایت پس از فرآوری و طی مراحل مختلف، به آهن و فولاد تبدیل میشود و محصول نهایی آن در ساختوساز، صنایع زیربنایی، خودرو، ماشینآلات، تجهیزات صنعتی، انرژی و دهها حوزه دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.
استان سمنان نیز در میان مناطق معدنی کشور از ظرفیتهای قابل توجهی در حوزه سنگآهن برخوردار است. مطالعات زمینشناسی و معدنی انجامشده در این استان، وجود ذخایر و کانیسازیهای آهن، بهویژه کانیهای هماتیت و مگنتیت، را نشان میدهد. برای نمونه، مطالعات دانشگاه صنعتی شاهرود درباره معدن آهن اجتآباد در شرق سمنان نشان داده است که بخش عمده کانیسازی آهن منطقه از نوع هماتیتی بوده و هماتیت در اشکال مختلف همراه با مگنتیت در محدوده معدنی مشاهده میشود.
در همین چارچوب، مؤسسه معادن همیار تولید نیز با فعالیت در حوزه اکتشاف، استخراج و بهرهبرداری از معادن سنگآهن و آهک، بخشی از ظرفیت معدنی استان سمنان را در مسیر تولید و ارزشآفرینی قرار داده است.
سنگآهن، سنگ یا ماده معدنیای است که دارای ترکیبات آهندار بوده و پس از استخراج، خردایش، دانهبندی و در صورت نیاز فرآوری، میتواند به عنوان خوراک صنایع فولاد مورد استفاده قرار گیرد.
مهمترین کانیهای آهندار عبارتاند از:
هماتیت (Fe₂O₃)
مگنتیت (Fe₃O₄)
لیمونیت و گوتیت
سیدریت
در میان این کانیها، هماتیت و مگنتیت اهمیت ویژهای در صنعت فولاد دارند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره محصولات مؤسسه معادن همیار تولید، سنگ معدن آهن از نوع هماتیت با عیار ثبتشده ۴۸ درصد در سبد محصولات این مجموعه قرار دارد.
عیار ۴۸ درصد به این معناست که به طور اسمی، حدود ۴۸ درصد از جرم ماده معدنی مورد نظر را آهن تشکیل میدهد؛ هرچند برای تعیین کیفیت واقعی خوراک کارخانه فولاد، پارامترهای دیگری مانند سیلیس، آلومینا، فسفر، گوگرد، LOI، رطوبت، دانهبندی و میزان بازیابی در فرآوری نیز اهمیت بسیار زیادی دارند.
از این منظر، ارزش یک معدن سنگآهن فقط با یک عدد عیار مشخص نمیشود، بلکه قابلیت فرآوری، میزان بازیابی آهن، کیفیت کنسانتره قابل تولید و نزدیکی به مصرفکننده نیز در اقتصاد معدن نقش اساسی دارد.
مسیر سنگآهن تا فولاد یک زنجیره چندمرحلهای است:
استخراج → خردایش → دانهبندی → پرعیارسازی → کنسانترهسازی → گندلهسازی → احیای مستقیم → فولادسازی
در مرحله استخراج، سنگ از معدن خارج میشود. سپس با عملیات خردایش و دانهبندی، اندازه ذرات برای مراحل بعدی تنظیم میشود.
در صورت نیاز، عملیات فرآوری و پرعیارسازی انجام شده و بخش بیشتری از مواد باطله از کانسنگ جدا میشود. محصول حاصل میتواند به کنسانتره تبدیل شود و سپس با گندلهسازی، خوراک مناسب برای واحد احیای مستقیم فراهم شود.
در نهایت آهن اسفنجی تولیدشده وارد واحد فولادسازی شده و پس از ذوب و انجام فرآیندهای متالورژیکی، فولاد تولید میشود.
فولاد یکی از مهمترین صنایع مادر کشور است و توسعه این صنعت بدون دسترسی پایدار به مواد اولیه امکانپذیر نیست.
به همین دلیل، توسعه معادن سنگآهن در کنار توسعه صنایع فرآوری، میتواند موجب تقویت زنجیره تأمین فولاد، ایجاد اشتغال، کاهش هزینه حمل مواد اولیه و افزایش ارزش افزوده در مناطق معدنی شود.
برای استانی مانند سمنان، نزدیکی به مراکز صنعتی، دسترسی به شبکه حملونقل و وجود زیرساختهای صنعتی، ظرفیت مناسبی برای توسعه زنجیره معدن و صنایع معدنی ایجاد میکند.
مهندس مجید ضیایی شهمیرزادی، مدیر مؤسسه معادن همیار تولید با اشاره به اهمیت توسعه فعالیتهای معدنی اظهار کرد:
«سنگآهن یکی از مهمترین مواد اولیه زنجیره فولاد است و توسعه معادن این ماده معدنی میتواند نقش مؤثری در تقویت بخش معدن و صنایع وابسته استان سمنان داشته باشد.»
وی افزود:
«هدف ما صرفاً استخراج ماده معدنی نیست. نگاه ما این است که معدن باید در یک زنجیره اقتصادی تعریف شود؛ یعنی از اکتشاف و استخراج گرفته تا خردایش، دانهبندی، فرآوری و در نهایت تأمین خوراک صنایع، برای هر مرحله برنامه مشخص داشته باشیم.»
مدیر مؤسسه معادن همیار تولید ادامه داد:
«استان سمنان از ظرفیتهای معدنی قابل توجهی برخوردار است و وظیفه ما این است که با استفاده از دانش فنی، تجهیزات مناسب و مدیریت صحیح، این ظرفیتها را به ارزش اقتصادی و اشتغال پایدار تبدیل کنیم.»
یکی از رویکردهای مهم در توسعه معدن سنگآهن، حرکت از فروش ماده خام به سمت فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر است.
سنگآهن استخراجشده میتواند پس از طی مراحل فرآوری، به محصولاتی مانند سنگآهن دانهبندیشده، کنسانتره و در مراحل پیشرفتهتر به گندله تبدیل شود.
این فرآیند علاوه بر افزایش ارزش اقتصادی ماده معدنی، میتواند موجب ایجاد فرصتهای شغلی تخصصیتر، توسعه خدمات فنی و مهندسی، افزایش درآمدهای منطقهای و تقویت صنایع پاییندست شود.
توسعه معادن سنگآهن و آهک در استان سمنان را میتوان بخشی از یک سیاست گستردهتر برای استفاده از ظرفیتهای معدنی استان دانست؛ ظرفیتی که در صورت همراه شدن با اکتشافات جدید، فرآوری، سرمایهگذاری در زیرساخت و توسعه بازار مصرف، میتواند سهم بیشتری در اقتصاد منطقه ایفا کند.
مؤسسه معادن همیار تولید نیز با فعالیت همزمان در حوزه سنگآهن و سنگآهک، تلاش دارد بخشی از ظرفیتهای معدنی استان را از مرحله استخراج صرف عبور داده و به سمت تولید، اشتغال، فرآوری و ایجاد ارزش افزوده هدایت کند.
سنگآهن سمنان؛ از ذخیره زمین تا زنجیره تولید فولاد.
